Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang nỗ lực tháo gỡ "thẻ vàng" IUU của Liên minh châu Âu (EU), nâng cao năng lực quản lý nghề cá và hướng tới các chứng nhận quốc tế như MSC, vai trò của Quan sát viên nghề cá (QSV) hay Giám sát viên trên tàu cá ngày càng trở nên quan trọng.

Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật của các tổ chức quản lý nghề cá khu vực và quốc tế, mà còn là giải pháp thiết thực giúp xây dựng một ngành khai thác hải sản minh bạch, có trách nhiệm và bền vững.
Quan sát viên trên tàu cá là ai?
Quan sát viên là những người được đào tạo chuyên môn, làm việc độc lập trên tàu khai thác thủy sản nhằm thu thập, ghi nhận và báo cáo các thông tin liên quan đến hoạt động khai thác trên biển.
Nhiệm vụ của họ thường bao gồm:
- Ghi nhận sản lượng và thành phần loài khai thác.
- Theo dõi kích cỡ, giới tính và tình trạng sinh học của nguồn lợi.
- Ghi nhận sản lượng khai thác ngoài ý muốn (bycatch).
- Theo dõi việc tuân thủ các quy định nghề cá.
- Thu thập số liệu phục vụ nghiên cứu khoa học và quản lý nguồn lợi.
- Hỗ trợ đánh giá tác động của nghề cá đối với hệ sinh thái biển.
Vì sao cần Quan sát viên trên biển?
Quản lý nghề cá hiện nay không thể chỉ dựa vào báo cáo của chủ tàu hoặc nhật ký khai thác.
Trong thực tế, hoạt động khai thác diễn ra trên biển với phạm vi rộng lớn, điều kiện thời tiết phức tạp và thời gian kéo dài. Việc có mặt của quan sát viên giúp:
Nâng cao độ tin cậy của dữ liệu nghề cá
Dữ liệu thu thập từ quan sát viên được xem là nguồn thông tin độc lập, khách quan và có giá trị khoa học cao.
Đây là cơ sở để:
- Đánh giá trữ lượng nguồn lợi.
- Xây dựng hạn ngạch khai thác.
- Hoạch định chính sách bảo tồn và phát triển nghề cá.
Tăng cường minh bạch và chống khai thác IUU
Quan sát viên góp phần giám sát việc tuân thủ các quy định về:
- Nhật ký khai thác.
- Vùng khai thác.
- Đối tượng khai thác.
- Quy định bảo vệ nguồn lợi.
Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).